Ekonominin Direksiyonundaki Ayar
Merkez Bankası bir ülkenin para basma yetkisine sahip tek kurumudur. Ticari bankalar (İş Bankası, Akbank, Garanti vb.) gün içinde nakit sıkışıklığı yaşadıklarında Merkez Bankası'ndan borç para alırlar. İşte Merkez Bankası'nın bu bankalara uyguladığı borç verme maliyetine Politika Faizi (1 Haftalık Repo Faizi) denir.
Politika Faizi Değişince Ne Olur?
- Faiz Arttığında:
- Bankaların borçlanma maliyeti yükselir. Bu yüzden bankalar vatandaşa verdikleri konut, ihtiyaç ve ticari kredi faizlerini artırırlar. Kredi çekmek zorlaşır, harcamalar yavaşlar.
- Bankalar vatandaştan para toplamak için mevduat faizlerini yukarı çekerler.
- Mevduat faizi %50-%60 gibi yüksek seviyelere çıktığında, borsa gibi riskli varlıklardaki bazı yatırımcılar paralarını risksiz mevduata veya para piyasası fonlarına kaydırabilir.
- Faiz İndirildiğinde:
- Kredi muslukları açılır, piyasada para bolluğu yaşanır, harcamalar ve şirket ciroları artar.
- Risksiz mevduat getirisi düştüğü için yatırımcılar enflasyondan korunmak amacıyla borsa, altın ve gayrimenkul gibi varlıklara yönelir.