Hisse fiyatı mı büyük, şirket mi?
Borsaya yeni başlayanların en sık yanıldığı konulardan biri şudur:
- A şirketinin hisse fiyatı: 500 TL
- B şirketinin hisse fiyatı: 20 TL
İlk bakışta A şirketi büyük ve pahalı, B şirketi küçük ve ucuz sanılır. Oysa şirketin büyüklüğünü tek bir hissenin fiyatı değil, kaç adet hissesi olduğu belirler:
- A şirketinin 10 milyon adet hissesi varsa: 10.000.000 × 500 = 5 milyar TL
- B şirketinin 1 milyar adet hissesi varsa: 1.000.000.000 × 20 = 20 milyar TL
Hissesi 20 TL olan B şirketi, hissesi 500 TL olan A şirketinin 4 katı büyüklüğündedir. Bu yüzden analistler şirketleri hisse fiyatına göre değil, piyasa değerine göre karşılaştırır.
Nasıl hesaplanır?
Piyasa değeri = Toplam pay adedi × Güncel hisse fiyatı
Borsa İstanbul'daki şirketlerin çoğunda bir payın nominal değeri 1 TL olduğu için toplam pay adedi genellikle ödenmiş sermayeye eşittir. Hisse fiyatı seans boyunca değiştiği için piyasa değeri de her an değişir. Hisse sayfalarımızda piyasa değeri yaklaşık tutarıyla yazar; örneğin ASELS hisse sayfasına bakabilirsiniz. Hisseler listesinde tüm şirketleri piyasa değerine göre sıralayabilirsiniz.
Fiili dolaşımdaki piyasa değeri
Bir şirketin paylarının tamamı borsada işlem görmez; büyük bölümü çoğu zaman ana ortağın elindedir. Halka açık olup borsada gerçekten el değiştiren payların oranına fiili dolaşım oranı denir.
Fiili dolaşımdaki piyasa değeri = Piyasa değeri × Fiili dolaşım oranı
Örnek: Piyasa değeri 20 milyar TL, fiili dolaşım oranı %25 olan şirketin fiili dolaşımdaki değeri 5 milyar TL'dir. BIST 100 gibi endekslerde şirketlerin ağırlığı bu tutara göre belirlenir. Fiili dolaşımı düşük şirketlerde az sayıda emir fiyatı kolayca oynatabilir.
Piyasa değeri nerelerde kullanılır?
- Değerleme oranları: F/K ve PD/DD oranlarının pay kısmı piyasa değeridir.
- Firma değeri: Şirketi borçlarıyla birlikte değerlendirmek için piyasa değerine net borç eklenir. Bu tutar FD/FAVÖK gibi oranlarda kullanılır.
- Ölçek ve likidite: Piyasa değeri büyük şirketler genellikle daha likittir ve kurumsal yatırımcıların ilgisini daha çok çeker.
- Dolar bazında karşılaştırma: Yüksek enflasyon dönemlerinde TL bazındaki piyasa değerleri hızla büyür. Şirketleri yıllar arasında kıyaslarken dolar bazındaki değere bakmak daha anlamlı olabilir.
Sık sorulan sorular
Piyasa değeri şirketin gerçek değeri midir?
Hayır. Piyasa değeri, yatırımcıların o an şirkete biçtiği fiyattır. Şirketin bilançodaki değeri defter değeridir; ikisi arasındaki ilişkiyi PD/DD oranı gösterir.
Bedelsiz sermaye artırımı piyasa değerini artırır mı?
Hayır. Pay adedi artar ama fiyat aynı oranda düşer. Ayrıntılar bedelsiz sermaye artırımı maddesinde.
Piyasa değeri ile halka arz büyüklüğü aynı mı?
Hayır. Halka arz büyüklüğü yalnızca satışa sunulan payların tutarıdır. Şirketin piyasa değeri, tüm paylarının değeridir.
