Elinizde üç ay sonra kullanacağınız 500.000 TL var ve onu enflasyona karşı korumak istiyorsunuz. Bankanın vadeli mevduat teklifi, para piyasası fonlarının son aylardaki getirisi ve hazine bonosunun faizi birbirine yakın görünüyor. Hangisini seçeceğinizi belirleyen şey yalnızca ekrandaki oran değildir: vergi, güvence, paraya ne zaman ulaşabileceğiniz ve faiz değişirse ne olacağı da sonucu değiştirir.
Bu rehberde üç aracı 2026 kurallarıyla yan yana koyuyor, net getiriyi aynı örnek üzerinden hesaplıyoruz. Altın fonu ve eurobond fonu da sık karşılaştırıldığı için onlara ayrıca değiniyoruz.
Kısa karşılaştırma
| Vadeli TL mevduat | Para piyasası fonu (PPF) | Hazine bonosu / devlet tahvili | |
|---|---|---|---|
| Getiri nasıl belirlenir? | Faiz açılışta sabitlenir, vade sonuna kadar değişmez | Fon fiyatı her gün yeniden hesaplanır; getiri önceden sabit değildir | Vadeye kadar tutulursa getiri baştan bellidir (sabit kuponlu ve iskontolu olanlarda) |
| Stopaj (Ekim 2026) | 6 aya kadar %17,5; 1 yıla kadar %15; 1 yıldan uzun %10 | 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda %17,5 | 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 alımlarında %0 |
| TMSF güvencesi | Var: bankada kişi başı 1,2 milyon TL'ye kadar | Yok; fon varlıkları yasal olarak ayrı tutulur | Yok; borçlu Hazine'dir |
| Paraya erişim | Vade sonunda; erken bozma bankanın onayına bağlı ve vadesiz faizle | TEFAS'ta 13:30'a kadar verilen talimatta aynı gün | İkinci el piyasada her iş günü satılabilir, fiyat o günkü faize göre belirlenir |
| Ana risk | Vade yenilenirken faizin düşmesi | Düşük de olsa fiyat dalgalanması, getirinin faizle birlikte düşmesi | Vadeden önce satışta faiz riski |
Tablodaki oranların dayanağı: mevduat ve fon stopajı 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, devlet iç borçlanma senetlerindeki %0 ise 11444 sayılı Karar. Fon stopajının bütün ayrıntıları fon stopaj oranları rehberimizde, mevduat faizinin adım adım hesabı mevduat faizi hesaplama rehberimizde.
Net getiriyi aynı örnekle hesaplayalım
100.000 TL'yi 92 günlüğüne değerlendirdiğinizi ve üç aracın yıllık brüt getirisinin şöyle olduğunu varsayalım: mevduat %40, para piyasası fonu %42, hazine bonosu %39. Rakamlar örnektir; güncel oranlar için mevduat faizi ve para piyasası fonları sayfalarımıza bakın.
| Mevduat | Para piyasası fonu | Hazine bonosu | |
|---|---|---|---|
| Brüt kazanç (100.000 × oran × 92 ÷ 365) | 10.082,19 TL | 10.586,30 TL | 9.830,14 TL |
| Stopaj | %17,5 → 1.764,38 TL | %17,5 → 1.852,60 TL | %0 → 0 TL |
| Net kazanç | 8.317,81 TL | 8.733,70 TL | 9.830,14 TL |
Bu örnekte brüt oranı en düşük olan hazine bonosu, 2026 sonuna kadar geçerli %0 stopaj sayesinde en yüksek net getiriyi veriyor. Brüt oranları birbirine yakın araçlarda sıralamayı çoğu zaman vergi belirler.
İki pratik not daha var:
- Fon getirileri brüttür. TEFAS'ta ve fon sayfalarında gördüğünüz getiri, fon fiyatındaki değişimdir; stopaj fonu sattığınızda kesilir. Mevduat teklifiyle kıyaslarken iki rakamı da aynı vergi sonrası düzeye getirin.
- Vade uzadıkça mevduatın vergisi düşer. 6 aydan uzun vadede stopaj %15'e, 1 yıldan uzun vadede %10'a iner; fonda ise elde tutma süresi oranı değiştirmez. Uzun vadeli birikimde bu fark mevduatın lehine işler.
Para piyasası fonu hazine bonosu içerir mi?
Evet. Para piyasası fonları zaten kısa vadeli devlet borçlanma araçlarına, ters repoya ve mevduata yatırım yapar. SPK düzenlemelerine göre:
- Portföydeki her aracın vadesine en fazla 184 gün kalmış olmalıdır ve portföyün günlük ağırlıklı ortalama vadesi 45 günü geçemez. Ayrıntılar ağırlıklı ortalama vade maddesinde.
- Mevduat ve katılma hesabı fon değerinin en fazla %50'si, tek bir bankada en fazla %6'sı olabilir.
- 28 Ağustos 2026'dan beri katılım fonları dışındaki para piyasası fonları portföyünün en az %10'unu devlet iç borçlanma senetlerine ya da Hazine'nin kira sertifikalarına yatırmak zorundadır.
Yani para piyasası fonu almak, bir ölçüde hazine bonosunu ve mevduatı fon yöneticisi aracılığıyla almak demektir. Farkı yönetim ücreti ve vergide görürsünüz: fon portföyündeki bono %0 stopajlı olsa bile siz fonu sattığınızda kazancınıza %17,5 stopaj uygulanır.
Güvence farkı: TMSF ve fon varlıklarının ayrılığı
Mevduat: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), 2026'da her bankada kişi başına toplam 1.200.000 TL'ye kadar mevduatı güvence altına alıyor. TL, döviz ve altın hesaplarınız bu tek limitin içinde toplanır; limit her banka için ayrı hesaplanır. Katılım bankalarındaki katılma hesapları da aynı güvencededir. Tutar, 13 Aralık 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan Fon Kurulu kararıyla 2026 başından geçerli olmak üzere 950.000 TL'den yükseltildi.
Yatırım fonları ve devlet tahvilleri: TMSF, bankaların satışına aracılık ettiği devlet tahvili, hazine bonosu ve yatırım fonlarını sigorta etmez; adında "katılım" geçen para piyasası fonları da buna dahildir. Ama fonların ayrı bir güvencesi vardır: Sermaye Piyasası Kanunu'nun 53. maddesine göre fonun malvarlığı, portföy yönetim şirketinin ve saklayıcı kuruluşun malvarlığından ayrıdır; kamu alacağı için bile haczedilemez ve iflas masasına girmez. Fon varlıkları, yönetim şirketiyle aynı kuruluş olamayan bir saklayıcıda fon adına açılmış ayrı hesapta tutulur.
Bu ayrılık şirketin batmasına karşı korur, piyasa riskine karşı değil. Fon izahnameleri, birim pay fiyatındaki düşüşler nedeniyle yatırımın başlangıç değerinin altına inebileceğini açıkça yazar.
1,2 milyon TL'nin üzerinde birikiminiz varsa mevduatı birden fazla bankaya bölmek, her birini limit içinde tutmanın yoludur.
Paraya ne zaman ulaşırsınız?
Vadeli mevduat: Para vade sonunda serbest kalır. Vadeyi erken bozmak bankanın onayına bağlıdır; banka izin verirse, mevduat faizlerini düzenleyen 2006/11188 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na göre çekilen tutara vadeli faiz yerine çok daha düşük olan vadesiz mevduat faizi uygulanır. Bu, birikmiş getirinin büyük kısmını kaybetmek demektir.
Para piyasası fonu: TEFAS'ta işlem gören para piyasası fonlarında talimatlar iş günlerinde 09:00–13:30 arasında verilir ve son ilan edilen fiyattan gerçekleşir; satış bedeli genellikle aynı gün hesaba geçer. 13:30'dan sonra verilen talimat bir sonraki iş gününe kalır. Bazı büyük bankaların para piyasası fonları TEFAS'ta işlem görmez ve kendi izahnamelerinde yazan farklı saatlerle çalışır. Talimatınızın hangi gün gerçekleşeceğini fon valör hesaplayıcımızla, işlem saatlerinin ayrıntısını fon valörü rehberimizde bulabilirsiniz.
Hazine bonosu ve devlet tahvili: Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nda her iş günü alınıp satılabilir; aynı gün valörlü işlemde para aynı gün gelir. Nominal tutarı 1 milyon TL'nin altındaki emirler Küçük Emirler Pazarı'nda işlem görür. Ancak vadeden önce satarsanız fiyat o günkü piyasa faizine göre belirlenir: faizler aldığınızdan bu yana yükseldiyse zararla satabilirsiniz.
Hazine bonosu ve devlet tahvili nasıl alınır?
Vadesi 1 yıldan kısa olan devlet iç borçlanma senedine hazine bonosu, 1 yıl ve daha uzun olanına devlet tahvili denir. Bireysel yatırımcı bunlara üç yoldan ulaşır:
- Hazine ihalesi: Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın katılım esaslarına göre gerçek kişiler banka ya da aracı kurum aracılığıyla, veya doğrudan TCMB şubelerinden ihaleye fiyat yazarak teklif verebilir. Teklifler ihale günü 13:30'a kadar verilir, aynı fiyattan en az 1.000 TL nominal teklif gerekir ve teklif tutarının %1'i teminat olarak yatırılır. Fiyat yazmadan ortalama fiyattan alım anlamına gelen rekabetçi olmayan teklif ise yalnızca piyasa yapıcılar ve kamu kurumlarına açıktır.
- Borsa İstanbul: Aracı kurumunuz üzerinden Borçlanma Araçları Piyasası'nda işlem gören tahvil ve bonoları alabilirsiniz.
- Bankanın portföyü: Bankalar kendi portföylerindeki tahvil ve bonoları müşterilerine satabilir; bu işlemler borsa dışında (tezgâh üstü) yapılır.
Hazine'nin 2026'da yaptığı dolar ve altın cinsi doğrudan satışlar bankalara ve kurumsal yatırımcılara yönelikti. Tahvil türlerini, kupon ve getiri hesabını tahvil, bono ve eurobond rehberimizde anlattık.
Altın fonu ve eurobond fonu nerede durur?
Bu iki fon da sık "para piyasası fonu mu, altın mı?" ya da "eurobond fonu mu, mevduat mı?" diye karşılaştırılır, ama farklı bir işe yarar: paranızı TL faizinde park etmek yerine başka bir riske bağlarsınız.
- Altın fonu portföyünün en az %80'ini altına ve altına dayalı araçlara yatırır. Getirisi gram altının TL fiyatını, yani hem ons fiyatını hem dolar kurunu izler; faiz ödemez. Satış bedeli örnek bir büyük altın fonunda 13:30'a kadar verilen talimatta ertesi iş günü ödeniyor.
- Eurobond fonu portföyünün büyük kısmını (incelediğimiz örnek fonda en az %80'ini) Türk ihraççıların yurt dışında çıkardığı döviz cinsi tahvillere yatırır. Kur riski ve faiz riski taşır; satış bedeli örnek bir büyük eurobond fonunda talimatı izleyen üçüncü iş günü ödeniyor. Payı döviz cinsinden ihraç edilmişse kur farkı vergi matrahına girmez. Ne zaman kazandırdığını eurobond fonu rehberimizde verilerle anlattık.
İkisinde de 9 Temmuz 2025 sonrası alınan paylarda stopaj %17,5'tir ve TMSF güvencesi yoktur. Fon türlerinin geniş karşılaştırması için fon türleri rehberimize bakabilirsiniz.
Kur korumalı mevduat (KKM): TCMB, YUVAM hesapları dışında KKM hesap açma ve yenileme işlemlerini 23 Ağustos 2025'te sonlandırdı. 2026'da yeni KKM hesabı açılamıyor; dolayısıyla bugün bu karşılaştırmanın bir seçeneği değil.
Sık sorulan sorular
Para piyasası fonu mu, mevduat mı daha kazançlı?
Sabit bir cevap yoktur; iki aracın net getirisi faizlerin seyrine göre birbirini geçebilir. Kısa vadede ikisinin stopajı aynıdır, bu yüzden brüt getirisi yüksek olan genellikle önde olur. Vade 6 ayı aştığında mevduatın vergisi düşer. Paraya vadeden önce ihtiyaç duyma ihtimaliniz varsa fonun esnekliği, mevduatın daha yüksek görünen oranından değerli olabilir.
Para piyasası fonu zarar eder mi?
Olağan dönemde fiyatı her gün küçük adımlarla yükselir, ama düşmesi imkânsız değildir. Faizler aniden ve sert yükselirse portföydeki araçların fiyatı düşebilir; fonun kısa vadeli olması bu etkiyi küçük tutar.
2027'de hazine bonosunun stopajı yine %0 mı olacak?
Bilinmiyor. 11444 sayılı Karar %0 oranını yalnızca 31 Aralık 2026'ya kadar yapılan alımlar için uzattı. Bu oran 2021'den beri kısa sürelerle uzatılıyor; yeni bir karar çıkmazsa 2027'deki alımlara farklı oran uygulanabilir.
Paramı üç yere bölsem olur mu?
Olur ve çoğu zaman mantıklıdır: yakın zamanda harcayacağınız kısmı para piyasası fonunda, vadesi belli birikimi mevduatta ya da vadesi o tarihe denk gelen bir bonoda tutabilirsiniz. Önemli olan her parçanın, paraya ihtiyaç duyacağınız tarihle uyumlu olmasıdır.
Kaynaklar
Bu rehberdeki tutarları ve kuralları aşağıdaki resmi kaynaklardan kontrol ettik. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini teyit edin.
- TMSF: Mevduat Sigortacılığına İlişkin Sıkça Sorulan Sorular
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 52, 53, 56)
- Resmî Gazete: 2006/11188 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (md. 7, vadesinden önce çekim)
- Resmî Gazete: 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (20.06.2026)
- HMB: Devlet İç Borçlanma Senetleri İhalelerine Katılım Esasları
- Borsa İstanbul: Kesin Alım Satım Pazarı
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kendi durumunuz için yetkili bir kuruluşa danışın.
