PEG oranı neyi gösterir?
F/K oranı bir hissenin kârına göre ne kadar pahalı olduğunu söyler, ama şirketin büyüyüp büyümediğini hesaba katmaz. F/K'sı 20 olan ve kârını her yıl %30 artıran bir şirket, F/K'sı 8 olan ama kârı yerinde sayan bir şirketten daha makul fiyatlanmış olabilir. PEG (price/earnings to growth), F/K'yı büyüme beklentisiyle birlikte okumak için kullanılır. Oran, ABD'li fon yöneticisi Peter Lynch'in kitaplarıyla geniş kitlelere yayıldı.
Nasıl hesaplanır?
PEG = F/K ÷ Beklenen yıllık hisse başına kâr büyümesi (%)
Büyüme oranı yüzde işareti olmadan yazılır: %20 büyüme için 20. Varsayalım iki şirket var:
| Şirket | F/K | Beklenen yıllık kâr büyümesi | PEG |
|---|---|---|---|
| A | 15 | %20 | 15 ÷ 20 = 0,75 |
| B | 10 | %5 | 10 ÷ 5 = 2,0 |
Yalnızca F/K'ya bakınca B daha ucuz görünür. PEG ise A'nın, büyümesi hesaba katıldığında daha makul fiyatlandığını söyler. Rakamlar örnektir.
Paydada genellikle önümüzdeki bir yılın ya da birkaç yılın (örneğin 3 ila 5 yıl) yıllık ortalama kâr büyümesi tahmini kullanılır. Hangisini kullandığınızı bilin; iki yöntem farklı sonuç verir.
Nasıl yorumlanır?
Yaygın kullanımda:
- PEG ≈ 1: Fiyat, büyüme beklentisiyle uyumlu kabul edilir.
- PEG < 1: Hisse büyümesine göre ucuz olabilir.
- PEG > 1: Piyasa büyümeye prim ödüyor olabilir.
Bu eşikler bir kural değil, başlangıç noktasıdır. Oran en çok, aynı sektörde benzer işlerden kâr eden şirketleri karşılaştırırken işe yarar; farklı sektörlerin PEG'lerini yan yana koymak, F/K'daki sektör farkı sorununu tekrarlar. PEG risk, borçluluk ve temettüyü dikkate almaz. Kârı çok dalgalı döngüsel şirketlerde, zarar edenlerde ve büyümesi sıfır ya da negatif olan şirketlerde oran anlamsızlaşır. Düzenli temettü ödeyen olgun şirketler için bazı yatırımcılar paydaya temettü verimini de ekler (PEGY).
Büyüme tahmini ve enflasyon sorunu
PEG'in en zayıf halkası paydadaki tahmindir. Analist tahminleri sık değişir, iyimser olabilir, az izlenen şirketlerde hiç bulunmayabilir. Geçmiş büyümeyi kullanmak da geleceğin geçmişe benzeyeceğini varsaymak demektir.
Türkiye'de bir sorun daha var: enflasyon. Yüksek enflasyonda kâr TL olarak hızla artabilir, ama bu artışın büyük kısmı fiyat artışıdır. Varsayalım F/K 6, TL bazında beklenen kâr büyümesi %50, enflasyon beklentisi %33. Nominal büyümeyle PEG 6 ÷ 50 = 0,12 çıkar ve hisse olağanüstü ucuz görünür. Reel büyüme ise 1,50 ÷ 1,33 − 1 ≈ %12,8'dir ve PEG 6 ÷ 12,8 ≈ 0,47 olur. Hâlâ düşük, ama ilk rakamdan çok farklı.
Tutarlılık da önemlidir. Borsa İstanbul şirketlerinin çoğu tablolarını enflasyona göre düzeltilmiş (TMS 29) yayımlıyor ve bu tablolarda önceki yılın rakamları da bugünkü satın alma gücüyle yeniden ifade ediliyor. Böyle tablolardan hesaplanan yıllık kâr artışı reel büyümeye yakındır. F/K'yı bu tablolardan alıp nominal TL tahminine bölmek iki farklı ölçüyü karıştırmak olur. Enflasyonun getiriye etkisini reel getiri rehberimizde anlattık.
Sık sorulan sorular
PEG negatif çıkarsa ne anlama gelir?
Kârın düşmesi bekleniyorsa ya da şirket zarar ediyorsa oran negatif çıkar ve yorumlanmaz. Bu şirketlerde satışlara ya da özkaynaklara dayalı başka ölçütlere bakılır.
Hangi şirketlerde PEG daha kullanışlıdır?
Kârı düzenli büyüyen ve kârlılığı istikrarlı şirketlerde. Büyümenin kalitesini ROE ile birlikte okumak faydalıdır: ROE'si yüksek bir şirket aynı büyümeyi daha az ek sermayeyle finanse edebilir.
PEG'i nasıl hesaplayabilirim?
Hisseler listesindeki F/K'yı kendi reel büyüme varsayımınıza bölün. Varsayımınızı not edin; tahmin değiştikçe PEG de değişir.
