BIST 100 Ne Anlama Gelir?
Borsa haberlerinde sıkça duyduğunuz "Borsa bugün yüzde 2 yükseldi" cümlesi, aslında neredeyse her zaman BIST 100 endeksini (XU100) ifade eder.
Borsa İstanbul'da 500'den fazla şirket kote durumdadır; ancak piyasanın yönünü anlayabilmek için her hisseyi tek tek takip etmek imkansızdır. Borsa yönetimi, hem piyasa büyüklüğü (fiili dolaşımdaki pay değeri) hem de likiditesi (günlük alınıp satılabilme kolaylığı) en yüksek olan 100 şirketi seçer ve bunları tek bir sepette toplar. İşte bu sepetin puanına BIST 100 diyoruz.
Endeks Nasıl Hesaplanır?
BIST 100, şirketlerin eşit ağırlıkta olduğu bir endeks değildir. "Piyasa Değeri Ağırlıklı" bir sistemle hesaplanır.
Özetle: - Sermayesi ve halka açıklık oranı devasa olan bir holding ya da bankanın (örneğin Koç Holding veya Garanti BBVA) hisse fiyatındaki %3'lük hareket, endeksi ciddi şekilde yukarı veya aşağı taşır. - Buna karşılık sepetin son sıralarında yer alan nispeten daha küçük bir şirketin %5 yükselmesi endeks puanını ancak milimetrik etkiler.
Bu şirket listesi kalıcı değildir; Borsa İstanbul yönetimi yılda 4 kez (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim dönemlerinde) hacmi düşen şirketleri çıkarıp yerine kriterleri sağlayan yeni şirketleri dahil eder.
Yatırımcı Açısından Neden Önemlidir?
Bir hisse senedi satın aldığınızda başarınızı sadece hissenin kâr etmesiyle ölçemezsiniz. Eğer sizin hisseniz yılda %30 kazandırmışken BIST 100 endeksi %80 yükseldiyse, piyasanın genel getirisinin gerisinde kalmışsınız demektir. Finans dünyasında buna "kıyaslama ölçütü" (benchmark) denir. Fon yöneticileri ve profesyonel yatırımcılar kendi performanslarını her zaman BIST 100 ile karşılaştırır.
