TEFAS'ta bir altın fonunun satırında "yılbaşından beri %8,38" yazıyor. Fonu Ocak'ta aldınız, ama hesabınızdaki kâr bu orana uymuyor. Fark çoğu zaman bir hata değildir. Hangi günün fiyatını başlangıç aldığınız, fonu kaç kez aldığınız, stopaj ve bazı fonlarda yapılan kâr payı dağıtımı rakamı değiştirir.
Bu rehberde fon getirisini adım adım hesaplıyoruz. Örneklerde TEFAS'ın yayımladığı gerçek birim pay fiyatlarını kullandık: altın fonu örneği olarak QNB Portföy Altın Fonu (OJK), kâr payı dağıtan fon örneği olarak Ata Portföy Kâr Payı Ödeyen Hisse Senedi Fonu (AYA). Fonları yalnızca hesabı göstermek için seçtik; bu bir yatırım önerisi değildir.
Temel formül: iki fiyat yeter
Fonlarda hisse senedindeki gibi ayrı alış ve satış fiyatı yoktur; her iş günü tek bir birim pay fiyatı açıklanır. Bu fiyat, fonun net aktif değerinin (portföydeki varlıkların değeri eksi borçlar ve tahakkuk eden giderler) dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle bulunur. Getiri iki fiyatın oranıdır:
Getiri (%) = (Son fiyat ÷ İlk fiyat − 1) × 100
OJK'nin birim pay fiyatı 31 Aralık 2025'te 12,089922 TL, 9 Kasım 2026'da 13,112727 TL idi:
(13,112727 ÷ 12,089922 − 1) × 100 = %8,46
Bu rakamı okurken üç şeyi bilin:
- Giderler fiyatın içinde. Yönetim ücreti ve diğer fon giderleri her gün fiyattan düşülür; hesabınızda ayrıca bir kesinti görmezsiniz. İki fiyat arasındaki değişim gider sonrası getiridir.
- Stopaj dahil değil. Vergi, fonu sattığınızda kârınızdan kesilir. Aşağıda net kazancı ayrıca hesaplıyoruz.
- Fiyatın tarihi önemli. Fon fiyatı emir anında belli değildir; emrinizin hangi günün fiyatıyla gerçekleşeceğini emir saati ve fonun valörü belirler. Hesabı emri verdiğiniz günün değil, işlemin gerçekleştiği günün fiyatıyla yapın; bu fiyat hesap ekstrenizde yazar. Kuralları fon valörü ve TEFAS işlem saatleri rehberimizde anlattık.
TEFAS'taki getiri tablosu nasıl okunur?
TEFAS'ın Fon Karşılaştırma ekranındaki getiri tablosu her fon için 1 ay, 3 ay, 6 ay, yılbaşından beri, 1 yıl, 3 yıl ve 5 yıllık getiriyi gösterir. Fonları türe ve kurucuya göre süzüp istediğiniz dönemin sütununa göre sıralayabilirsiniz; tek bir fonun fiyat geçmişi ise Fon Analiz ekranındadır. Bütün dönemler son açıklanan fiyatla biter; başlangıçları dönemin uzunluğuna göre geriye doğru sayılır. Kısa dönemler tek bir haftanın sıçramasından çok etkilenir. Getiriyi dönemiyle birlikte okumayı ve aynı türdeki fonlarla kıyaslamayı TEFAS'ta fon seçimi rehberimizde ayrıntılı anlattık.
"Yılbaşından beri" sütununda dikkat edilecek bir ayrıntı var: TEFAS bu getiriyi yılın ilk işlem gününün fiyatından başlatır, 31 Aralık'tan değil. OJK'de 2026'nın ilk işlem günü 2 Ocak'tı ve fiyat 12,098649 TL'ydi:
| Yöntem | Başlangıç fiyatı | 9 Kasım 2026 fiyatı | Getiri |
|---|---|---|---|
| Takvim yılı (31 Aralık 2025'ten) | 12,089922 TL | 13,112727 TL | %8,46 |
| TEFAS "yılbaşından beri" (2 Ocak 2026'dan) | 12,098649 TL | 13,112727 TL | %8,38 |
TEFAS'ın gösterdiği rakam ikinci satırdakidir. Aradaki fark, yılın ilk işlem günündeki fiyat değişimidir; yılın ilk günü durgunsa fark küçük kalır, sert bir hareket olduysa büyür. Sitemizdeki yıllık fon raporu için 387 fonun yılbaşı getirisini iki yöntemle de hesapladık; TEFAS'ın rakamı her fonda ilk işlem günü yöntemiyle örtüştü. Yıl sonunda yayımlanan "yılın en çok kazandıran fonları" listelerinin bir kısmı TEFAS'ın rakamını, bir kısmı takvim yılını kullanır. İki listeyi karşılaştırırken hangisi olduğuna bakın.
Kendi getiriniz neden fonunkinden farklı?
TEFAS'taki rakam fonun getirisidir; sizinki alış tarihlerinize bağlıdır. Aynı fonu iki kez aldığınızı düşünün: 31 Aralık 2025'te 50.000 TL'ye 4.135 pay (12,089922 TL'den) ve 31 Mart 2026'da 50.000 TL'ye 3.840 pay (13,019588 TL'den).
- Toplam pay: 7.975, toplam ödenen: 99.987,05 TL
- Ortalama maliyet: 99.987,05 ÷ 7.975 = 12,537561 TL
- 9 Kasım'daki değer: 7.975 × 13,112727 = 104.574,00 TL
- Getiriniz: 104.574,00 ÷ 99.987,05 − 1 = %4,59
Fon aynı dönemde %8,46 kazandırdı, ama ikinci alım daha yüksek bir fiyattan yapıldığı için sizin getiriniz %4,59'da kaldı. Ortalama maliyet her zaman toplam ödenen tutarın toplam paya bölünmesiyle bulunur. Payların bir kısmını sattığınızda kâr ve stopaj ilk giren ilk çıkar yöntemiyle hesaplanır; TL olarak kâr ve zarar hesabını fon valörü rehberimizdeki örnek tabloda adım adım gösterdik.
Stopaj sonrası net kazanç
Fonu kârla sattığınızda banka ya da aracı kurum kârdan stopaj keser ve kalanı hesabınıza geçirir:
Net kazanç = Brüt kazanç × (1 − stopaj oranı)
2 Ocak 2026'da OJK'ye 100.000 TL'lik alım talimatı verdiğinizi düşünelim. Talimat 8.265 paya karşılık geldi (8.265 × 12,098649 = 99.995,33 TL). 9 Kasım'da bu payların değeri 8.265 × 13,112727 = 108.376,69 TL'dir.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt kazanç | 8.381,35 TL (%8,38) |
| Stopaj (%17,5) | 1.466,74 TL |
| Net kazanç | 6.914,62 TL (%6,91) |
Altın fonları, para piyasası fonları ve diğer "hisse senedi yoğun olmayan" fonlarda 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan payların kazancına %17,5 stopaj uygulanır. TEFAS'ta işlem gören hisse senedi yoğun fonlarda oran %0'dır. Daha eski tarihlerde alınmış paylarda oran farklı olabilir; tüm tarih aralıkları için fon stopaj oranları rehberimize bakın. Zararla satışta stopaj kesilmez.
Kısa dönemi yıllık getiriye çevirmek
Üç aylık bir getiriyi mevduat faiziyle karşılaştırmak için yıllık karşılığına çevirmek gerekir. Doğru yol bileşik hesaptır:
Yıllık getiri = (1 + dönem getirisi) ^ (365 ÷ gün sayısı) − 1
90 günde %10 kazandıran bir fonun yıllık karşılığı (1,10) ^ (365 ÷ 90) − 1 = %47,2 olur. Dört ile çarpmak %40 verir; aradaki fark kazancın da kazanç getirmesidir (bileşik faiz). Para piyasası fonunu mevduatla karşılaştırırken bu hesabı para piyasası fonu mu mevduat mı rehberimizde kullandık.
Yıllıklandırma bir projeksiyondur: geçmiş dönemdeki hızın süreceğini varsayar. Fiyatı düzenli artan para piyasası ve borçlanma araçları fonlarında anlamlı bir kıyas verir. Hisse, altın ya da değişken fonların kısa dönem getirisini yıla çevirmek yanıltıcıdır.
Enflasyondan arındırılmış (reel) getiri
TL olarak kazanç, satın alma gücünün arttığı anlamına gelmez. Reel getiriyi bulmak için fon getirisini aynı dönemin enflasyonuyla karşılaştırın:
Reel getiri = (1 + nominal getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1
OJK 31 Aralık 2025 ile 30 Ekim 2026 arasında %5,88 kazandırdı. TÜİK verisine göre tüketici fiyatları aynı dönemde (Ocak–Ekim 2026) %27,51 arttı. Reel getiri 1,0588 ÷ 1,2751 − 1 = −%16,96 olur: fon TL olarak kazandırdı, ama satın alma gücü olarak geriledi. Fon getirisini Ekim sonunda bitirdik, çünkü açıklanan son enflasyon verisi Ekim ayınındı. İki rakamın aynı dönemi kapsaması gerekir. Konuyu reel getiri ve enflasyon rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Kâr payı dağıtan fonlarda getiri
Fonların çoğu elde ettiği faizi ve temettüyü portföyde tutar; kazanç birim pay fiyatına yansır. Bazı fonlar ise belirli aralıklarla yatırımcılarına nakit kâr payı (kupon) öder. Ödeme günü fonun varlığı ödenen tutar kadar azalır ve birim pay fiyatı aynı oranda düşer. Bu fonlarda yalnızca fiyattan hesaplanan getiri, yatırımcının eline geçeni eksik gösterir.
AYA, 2026'da her çeyreğin ilk iş günü olmak üzere dört kez kâr payı ödedi (KAP bildirimleri):
| Ödeme günü | Pay başına kâr payı |
|---|---|
| 2 Ocak 2026 | 0,095939 TL |
| 1 Nisan 2026 | 0,323844 TL |
| 1 Temmuz 2026 | 0,266682 TL |
| 1 Ekim 2026 | 0,131010 TL |
| Toplam | 0,817475 TL |
Fonun fiyatı 31 Aralık 2025'te 16,234556 TL, 9 Kasım 2026'da 16,046825 TL idi. Yalnızca fiyata bakınca getiri −%1,16 görünür. Ödenen kâr paylarını eklediğinizde tablo değişir: (16,046825 + 0,817475) ÷ 16,234556 − 1 = +%3,88. Kâr paylarını aynı gün yeniden aynı fona yatırdığınızı varsayan hesap ise %3,54 verir.
Fonun adında "kâr payı ödeyen" ya da "temettü" geçmesi dağıtım yaptığını göstermez. Kasım 2026'da bireysel yatırımcıya açık, büyüklüğü 100 milyon TL'yi aşan TEFAS fonları arasında adında bu ifadeler geçenlerin izahnamelerini ve KAP bildirimlerini inceledik:
- 2026'da kâr payı dağıtanlar: AYA, GSP, KPA, KPH, OPI ve FBC. Sıklık fona göre değişir: üç ayda bir ya da altı ayda bir.
- Dağıtım yapmayanlar: ALC, GTM ve DPT. İzahnamelerinde "temettü dağıtımı söz konusu değildir" yazar. Bu fonların adı, temettü ödeyen şirketlerin hisselerine yatırım yaptıklarını anlatır; kazanç fiyata yansır.
- SKO: Yatırımcı bilgi formuna göre yılda bir, 15 Aralık'ta kâr payı ödeyebilir; tutara kurucu karar verir.
Bir fonun dağıtım yapıp yapmadığını öğrenmek için KAP'ta fonun sayfasındaki "Kar Payı Ödemesi" ya da "Kupon Ödemesi" bildirimlerine ve izahnamedeki kâr dağıtım maddesine bakın. Tek günde fiyatı sert düşen bir fonu sıralama listelerinde görürseniz, önce o gün bir dağıtım yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
BorsaPano'da nasıl kullanılır?
- Fon sayfalarında her fonun farklı dönem getirilerini ve fiyat grafiğini görürsünüz; fon türü sayfaları aynı türdeki fonları getiriye göre sıralar.
- Karşılaştırma aracıyla fonları, hisseleri, altını ve dövizi aynı dönem için yan yana koyabilirsiniz.
- Fon valör hesaplayıcı, emrinizin hangi günün fiyatıyla gerçekleşeceğini ve paranın ne zaman geleceğini gösterir.
- Aylık fon raporlarımız, her ayın en çok kazandıran fonlarını tek günde sıçrayan fonları ayıklayarak listeler.
Sık sorulan sorular
TEFAS'taki getiriye stopaj dahil mi?
Hayır. TEFAS'taki getiri birim pay fiyatından hesaplanır; yönetim ücreti fiyatın içindedir, stopaj ise fonu sattığınızda kârınızdan kesilir. Hisse senedi yoğun olmayan bir fonda %10 brüt getiri, %17,5 stopajdan sonra %8,25'e iner.
Altın fonunun getirisi gram altınla aynı mı?
Aynı değildir. Altın fonunun fiyatından her gün yönetim ücreti düşülür ve fonun bir kısmı nakit ya da başka araçlarda tutulabilir. Fon fiyatı günde bir kez belirlenir, gram altın ise gün içinde sürekli fiyatlanır. Bu yüzden iki getiri birebir aynı çıkmaz. İki yolu altın yatırımı rehberimizde karşılaştırdık.
Fon getirisini Excel'de nasıl hesaplarım?
İlk fiyatı A1'e, son fiyatı B1'e yazın; =(B1/A1-1)100 formülü yüzde getiriyi verir. Yıllıklandırmak için gün sayısını C1'e yazıp =((B1/A1)^(365/C1)-1)100 kullanın. Fiyat geçmişini TEFAS'ın Fon Analiz ekranından ya da fon sayfalarımızdaki grafikten okuyabilirsiniz.
Fon zarar ederse stopaj öder miyim?
Hayır. Stopaj yalnızca kâr üzerinden kesilir. Aynı yıl içinde başka bir fondan kâr ettiyseniz zararınızın o kârdan düşülüp düşülemeyeceğini fon stopaj oranları rehberimizde anlattık.
Kaynaklar
Örneklerdeki fiyatlar TEFAS'ın yayımladığı birim pay fiyatlarıdır; kâr payı tutarları fonun KAP bildirimlerinden, enflasyon TÜİK verisinden alınmıştır.
- TEFAS: Fon Analiz ekranı
- TEFAS: Fon Karşılaştırma ekranı
- KAP: AYA kâr payı ödemesi bildirimi (1 Ekim 2026)
- TCMB: Tüketici fiyatları (TÜİK verisi)
- Resmî Gazete: 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (9.7.2025)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1)
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerdeki fonlar yalnızca hesaplamayı göstermek için seçilmiştir; geçmiş getiri gelecekteki getirinin göstergesi değildir.
