F/K Oranının Mantığı Nedir?
F/K (İngilizce adıyla P/E - Price to Earnings), borsada temel analizin alfabesidir. Mantığı günlük hayattaki bir dükkan veya ev satın alma hesabına benzer:
Diyelim ki semtinizde ayda 20.000 TL (yılda 240.000 TL) kira getiren bir dükkanı 2.400.000 TL'ye satın aldınız. Bu dükkan kendi kendini kira geliriyle 10 yılda amorti eder. Borsada bir şirketin F/K oranı 10 ise, tam olarak bu anlama gelir: Şirket kârını hiç artırmasa bile mevcut net kârıyla piyasa değerini 10 yılda çıkartır.
Düşük F/K Her Zaman Ucuz Demek midir?
Yatırımcıların en sık düştüğü yanılgı, "F/K'sı 3 olan hisse çok ucuzdur, hemen almalıyım" düşüncesidir. Borsada tek bir orana bakarak karar verilmez:
- Bir Defalık Gelirler: Şirket elindeki büyük bir arsayı veya fabrikayı satıp o çeyrek kasasına yüklü bir para koymuş olabilir. Bu durum o yıllık kârı yapay şekilde patlatır ve F/K oranını çok düşük gösterir. Ancak bu kâr sürdürülebilir değildir.
- Sektörel Farklılıklar: Bankaların veya gayrimenkul şirketlerinin F/K'ları genelde 4-8 bandında gezerken, yüksek büyüme vaat eden yazılım ve teknoloji şirketlerinde 25-40 arası F/K oranları gayet normal karşılanabilir. Çünkü piyasa, teknoloji şirketinin gelecekteki kâr patlamasını bugünden fiyatlamaktadır.
- Zarar Eden Şirketler: Şirket son 4 çeyrekte net zarar açıkladıysa F/K oranı hesaplanamaz ve tablolarda "A/D" (Anlamsız Değer) ya da negatif olarak gösterilir.
