Alış ve satış fiyatı arasındaki fark
Döviz bürosunun panosunda ya da banka uygulamasında her zaman iki fiyat görürsünüz:
- Alış fiyatı: Kurumun sizden dövizi ya da altını satın aldığı fiyat. Her zaman daha düşüktür.
- Satış fiyatı: Kurumun size sattığı fiyat. Her zaman daha yüksektir.
Bu iki fiyat arasındaki farka makas aralığı (İngilizcesi spread) denir. Makas, kurumun bu işten kazandığı paydır ve sizin işlem maliyetinizdir.
Makas nasıl hesaplanır?
Makas (%) = (Satış fiyatı − Alış fiyatı) ÷ Alış fiyatı × 100
Örnek: Bir bankada dolar alış 41,00 TL, satış 41,60 TL olsun. Makas 0,60 TL, yani yaklaşık %1,46'dır. 10.000 dolar alıp aynı anda geri satsaydınız, kur hiç değişmese bile yaklaşık 6.000 TL kaybederdiniz. Kâra geçmeniz için kurun en az makas kadar yükselmesi gerekir. Rakamlar örnektir; güncel alış-satış fiyatları ve makaslar döviz sayfamızda yer alır.
Makası açan durumlar
- Saat ve gün: Döviz piyasası hafta içi neredeyse kesintisiz işler, ama en derin olduğu saatler Avrupa ve Türkiye mesai saatleridir. Gece ve hafta sonu küresel piyasa sığlaşır ya da kapanır; banka, sabah fiyatın sıçrama riskine karşı makası açar.
- Çalkantı: Önemli bir faiz kararı ya da beklenmedik bir haber anında fiyat hızlı değiştiği için makas genişler.
- Kurum türü: Bankaların mobil uygulamalarında, döviz bürolarında ve Kapalıçarşı'da makaslar farklıdır. Aynı saatte birkaç kurumu karşılaştırmak işe yarar.
- Ürün türü: Fiziki altında (çeyrek, yarım, Cumhuriyet) kuyumcu makası ve işçilik payı gram altın hesabından daha yüksektir. Ayrıntılar altın yatırımı rehberimizde.
Hisse senedinde makas
Borsada da makas vardır: Bir hissede alıcıların verdiği en yüksek fiyat ile satıcıların istediği en düşük fiyat arasındaki farktır. İşlem hacmi yüksek büyük şirketlerde bu fark genellikle en küçük fiyat adımı kadardır. Hacmi düşük küçük şirketlerde makas açılır ve büyük emirler fiyatı kolayca oynatır.
Sık sorulan sorular
Makas en düşük ne zaman olur?
Genellikle hafta içi, piyasaların açık olduğu saatlerde ve sakin günlerde. Büyük tutarlı işlemleri hafta sonuna ya da gece saatlerine bırakmamak maliyeti düşürür.
Serbest piyasa kuru ile TCMB kuru arasındaki fark makas mıdır?
Hayır. TCMB'nin her gün yayımladığı gösterge kur, piyasada işlem yapılan bir fiyat değil, resmi işlemlerde kullanılan bir referanstır. Makas, işlem yapılan kurumun alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Döviz sayfamızda ikisini ayrı ayrı görebilirsiniz.
Altında makası etkileyen başka ne var?
Gram altının fiyatı uluslararası ons altın fiyatına ve dolar kuruna bağlıdır; bu ikisinden biri sertçe hareket ederken altın makasları da açılır.
