Ons nedir?
Altın dünyada troy ons ile tartılır ve ABD doları ile fiyatlanır. 1 troy ons, 31,1034768 gram saf altındır. Ekranlarda "XAU/USD" kodu, 1 ons altının kaç dolar ettiğini gösterir. Altın hafta içi Londra, New York ve Asya piyasalarında neredeyse kesintisiz işlem görür; hafta sonu küresel piyasa kapalıdır.
Gram altın nasıl hesaplanır?
Türkiye'de bankadan ya da kuyumcudan aldığınız gram altının fiyatı, iki değişkenden türetilir:
Gram altın (TL) ≈ Ons altın fiyatı ($) × Dolar/TL kuru ÷ 31,1035
Örnek: Ons altın 3.000 dolar, dolar kuru 40 TL olsun. 3.000 × 40 ÷ 31,1035 ≈ 3.858 TL. Rakamlar örnektir; güncel fiyatlar altın ve emtia sayfamızda.
Bu formülün Türkiye'deki yatırımcı için anlamı:
- Dünyada ons altın hiç yükselmese bile Türkiye'de dolar kuru yükselirse gram altın artar.
- Dolar kuru sabit kalsa bile ons altın yükselirse gram altın yine artar.
- İkisi aynı anda yükselirse gram altın çift yönlü kazanır; ikisi ters yönde hareket ederse etkiler birbirini kısmen siler.
Gerçek piyasada gram altın bu hesaptan biraz sapabilir. Kapalıçarşı'da yerel arz ve talep, ithalat kısıtlarının olduğu dönemler ve kurumların makas aralığı fiyatı formülün birkaç binde biri ile yüzde birkaçı arasında yukarı ya da aşağı taşıyabilir.
Çeyrek ve Cumhuriyet altını ne kadar altın içerir?
Ziynet altınları 24 değil 22 ayardır (binde 916 saflık). Örneğin bir çeyrek altın yaklaşık 1,75 gram ağırlığındadır ve içinde yaklaşık 1,6 gram saf altın bulunur. Kuyumcu fiyatına bu saf altının değeri üzerine işçilik ve makas eklenir. Bu yüzden ziynet altınının alış ile satış fiyatı arasındaki fark gram altından daha büyüktür. Altın türlerini ve maliyetlerini altın yatırımı rehberimizde karşılaştırdık.
Ons altını neler hareket ettirir?
- ABD faizleri: Altın faiz ödemez. ABD'de faizler, özellikle enflasyondan arındırılmış reel faizler yükselince altın tutmanın fırsat maliyeti artar ve ons genellikle baskılanır.
- Doların gücü: Altın dolar ile fiyatlandığı için dolar dünyada güçlenince ons çoğu zaman düşer. Doların gücünü DXY dolar endeksi gösterir.
- Merkez bankası alımları ve jeopolitik riskler: Belirsizlik dönemlerinde altın güvenli liman olarak talep görür.
Sık sorulan sorular
1 ons kaç gram?
1 troy ons 31,1034768 gramdır. Günlük hayatta kullanılan "ons" (yaklaşık 28,35 gram) farklı bir ölçüdür; altında her zaman troy ons kullanılır.
Gram altın neden ons düşerken yükselebilir?
Çünkü gram altın aynı zamanda dolar kuruna bağlıdır. Ons %1 düşerken dolar/TL %2 yükselirse gram altın yaklaşık %1 yükselir.
Altına fonla yatırım yapılabilir mi?
Evet. TEFAS'ta portföyü altına dayalı fonlar vardır; hepsini getirileriyle TEFAS altın fonları sayfasında karşılaştırabilir, örneğin KZL fon sayfasına bakabilirsiniz. Fonlarda fiziki altın saklama derdi yoktur ama yönetim ücreti ve stopaj vardır.
