Osilatör ne demek?
Osilatör kelimesi "salınan" anlamına gelir. Teknik analizde fiyat grafiğinin altında ayrı bir pencerede çizilen ve değeri belirli bir aralıkta gidip gelen göstergelere bu ad verilir. Fiyat yeni zirveler yaparken osilatör 0 ile 100 arasında ya da sıfır çizgisinin iki yanında dolaşmaya devam eder.
Osilatörler fiyatın nerede olduğunu değil, oraya ne kadar hızlı geldiğini gösterir. Bu yüzden çoğu zaman "momentum göstergesi" adıyla da anılırlar. Hareketli ortalama gibi trend göstergeleri yönü izlerken osilatörler hareketin gücünün artıp azaldığını yakalamaya çalışır.
Sınırlı ve sınırsız osilatörler
| Gösterge | Aralık | Yaygın eşikler | Varsayılan ayar |
|---|---|---|---|
| RSI | 0 – 100 | 70 aşırı alım, 30 aşırı satım | 14 dönem |
| Stokastik (%K ve %D) | 0 – 100 | 80 aşırı alım, 20 aşırı satım | 14, 3, 3 |
| Williams %R | −100 – 0 | −20 aşırı alım, −80 aşırı satım | 14 dönem |
| CCI | Sınırsız | +100 ve −100 | 20 dönem |
| MACD | Sınırsız | Sıfır çizgisi ve sinyal çizgisi kesişimi | 12, 26, 9 |
Sınırlı osilatörlerde değer belli bir aralığın dışına çıkamaz; aralığın uçlarına yaklaşmak hareketin hızlandığını gösterir. RSI son dönemdeki yükseliş ve düşüşlerin gücünü karşılaştırır. Stokastik ise kapanış fiyatının son 14 günün en düşük ve en yüksek seviyesi arasında nerede kaldığını ölçer: kapanış aralığın tepesine yakınsa değer 100'e, dibine yakınsa 0'a yaklaşır.
Sınırsız osilatörlerde bir üst ya da alt sınır yoktur. MACD, 12 ve 26 günlük üssel hareketli ortalamalar arasındaki farktır; bu farkın 9 günlük ortalamasına sinyal çizgisi denir. MACD'nin sıfırın üzerine çıkması kısa ortalamanın uzun ortalamayı geçtiği, yani yakın dönemde fiyatın daha hızlı yükseldiği anlamına gelir.
Osilatörler nasıl okunur?
- Aşırı alım ve aşırı satım: RSI'nın 70'i, stokastiğin 80'i geçmesi yükselişin hızlı gittiğini gösterir. Bu, fiyatın hemen düşeceği anlamına gelmez; yalnızca hareketin olağandışı hızlandığını söyler.
- Kesişimler: Stokastikte %K çizgisinin %D'yi, MACD'de MACD çizgisinin sinyal çizgisini kesmesi momentumun yön değiştirdiği yer olarak izlenir.
- Uyumsuzluk: Fiyat yeni bir zirve yaparken osilatör önceki zirvesinin altında kalıyorsa yükselişin gücü azalıyor olabilir. Fiyat yeni dip yaparken osilatörün daha yüksek bir dip oluşturması da düşüşün yavaşladığına işaret edebilir. Teknik analizde buna uyumsuzluk denir.
Nerede işe yarar, nerede yanıltır?
Osilatörler fiyatın belirli bir bant içinde gidip geldiği yatay piyasalarda en anlamlı sonucu verir: bandın tepesinde aşırı alım, dibinde aşırı satım okuması çoğu zaman fiyatın dönüş noktalarıyla örtüşür.
Güçlü bir trendde ise durum tersine döner. Sert yükselen bir hissede RSI haftalarca 70'in üzerinde kalabilir; bu süre boyunca her "aşırı alım" uyarısıyla satan yatırımcı yükselişin en güçlü kısmını kaçırır. Bu yüzden osilatörler genellikle trendi gösteren bir araçla, örneğin 50 ve 200 günlük ortalamalarla ve destek-direnç seviyeleriyle birlikte okunur.
Bir başka tuzak da aynı türden göstergeleri üst üste koymaktır. RSI, stokastik ve Williams %R benzer bilgiyi farklı formüllerle verir; üçünün aynı anda "aşırı alım" demesi üç ayrı teyit değil, aynı bilginin üç kez tekrarıdır.
Sitede hangi osilatörü görürsünüz?
Her hisse sayfasının teknik bölümünde 14 günlük RSI değeri ve hangi bölgede olduğu yer alır; örneğin THYAO hisse sayfası. Göstergelerin birlikte nasıl okunacağını teknik göstergeler rehberimizde anlattık.
Sık sorulan sorular
Osilatör ile indikatör aynı şey mi?
İndikatör (gösterge) daha geniş bir kavramdır. Hareketli ortalamalar da bir göstergedir ama fiyatla aynı ölçekte çizilir ve salınmaz. Osilatör, göstergelerin belli bir aralıkta ya da sıfır etrafında salınan alt grubudur.
En iyi osilatör hangisi?
Herkes için en iyi olan bir osilatör yoktur. RSI en yaygın kullanılanıdır ve hesaplaması şeffaftır. Stokastik kısa vadeli dönüşlere daha hızlı tepki verir ama daha çok yanlış sinyal üretir. Hangi göstergeyi kullanırsanız kullanın, ayarlarını sık sık değiştirmek yerine birini iyi tanımak daha faydalıdır.
Osilatörler temel analizin yerini tutar mı?
Hayır. Osilatörler yalnızca geçmiş fiyatlardan hesaplanır; şirketin kârını, borcunu ya da KAP'taki açıklamaları bilmez. Değerleme için F/K ve PD/DD gibi oranlara bakmak gerekir.
