Hareketli ortalama nedir?
Hisse fiyatı gün içinde ve günden güne inip çıkar; bu gürültünün içinde ana yönü görmek zordur. Hareketli ortalama, son belirli sayıdaki kapanış fiyatının ortalamasını alarak bu dalgalanmayı yumuşatır. Her yeni günde en eski fiyat hesaptan çıkar, en yeni fiyat girer; ortalama fiyatla birlikte "hareket eder".
Nasıl hesaplanır?
Basit hareketli ortalama (SMA) = Son N günün kapanış fiyatları toplamı ÷ N
Örnek, 5 günlük ortalama: Kapanışlar 100, 102, 101, 105 ve 107 TL ise ortalama 515 ÷ 5 = 103 TL olur. Ertesi gün hisse 110 TL'den kapanırsa 100 TL'lik en eski fiyat çıkar, 110 girer: (102 + 101 + 105 + 107 + 110) ÷ 5 = 105 TL.
Buradaki "gün" işlem günüdür. Bir yılda yaklaşık 250 işlem günü olduğu için 200 günlük ortalama kabaca son on aylık fiyatları kapsar.
50 ve 200 günlük ortalamalar
En çok izlenen iki ortalama şunlardır:
- 50 günlük ortalama: Yaklaşık son iki buçuk ayın ortalaması. Orta vadeli eğilimi gösterir.
- 200 günlük ortalama: Uzun vadeli eğilimin göstergesi. Fiyat bu ortalamanın üzerindeyse uzun vadeli eğilim genellikle yukarı, altındaysa aşağı kabul edilir.
Ortalamalar zaman zaman dinamik destek ve direnç gibi de çalışır: Yükselen bir hissede geri çekilmeler 50 günlük ortalama civarında alıcı bulabilir. Ayrıntılar destek ve direnç maddesinde.
Golden cross ve death cross
- Golden cross (altın kesişim): 50 günlük ortalama 200 günlük ortalamayı aşağıdan yukarı keser. Orta vadeli hareketin uzun vadeli eğilimi yukarı çevirdiği şeklinde yorumlanır.
- Death cross (ölüm kesişimi): 50 günlük ortalama 200 günlüğü yukarıdan aşağı keser. Eğilimin aşağı döndüğü şeklinde yorumlanır.
İki kesişim de geçmiş 50 ve 200 günün fiyatlarından oluştuğu için hareket başladıktan epey sonra gelir. Kesişim olduğunda fiyatın önemli bir kısmı çoktan hareket etmiş olabilir.
Basit ve üssel ortalama
Üssel hareketli ortalama (EMA) son günlerin fiyatlarına daha fazla ağırlık verir; fiyattaki değişime basit ortalamadan daha hızlı tepki verir ama daha fazla yanlış sinyal üretir. Sitemizde gösterilen 50 ve 200 günlük ortalamalar basit ortalamadır.
Sınırlamaları
- Gecikme: Ortalama her zaman fiyatın gerisinden gelir.
- Yatay piyasada yanlış sinyal: Fiyat belirgin bir yön çizmeden dalgalanırken fiyat ortalamayı sık sık keser ve çok sayıda yanıltıcı sinyal oluşur.
- Haber etkisi: Ortalamalar şirket haberlerini ve bilançoyu bilmez; F/K gibi temel verilerle birlikte okunmalıdır.
Sitede hareketli ortalamaları nerede görürsünüz?
Hisse sayfalarının teknik bölümünde 50 ve 200 günlük ortalamaların değeri ve fiyatın bunlara göre konumu yazar. Grafikte SMA 50/200 düğmesiyle çizgileri açabilirsiniz; gün içi grafiklerde bu çizgiler gösterilmez, çünkü 50 ve 200 günlük ortalama günlük fiyatlardan hesaplanır. Örneğin ASELS hisse sayfasına bakabilirsiniz. Diğer göstergeleri teknik göstergeler rehberimizde anlattık.
Sık sorulan sorular
Fiyat 200 günlük ortalamanın altına inerse satmak gerekir mi?
Tek başına bir satış sebebi değildir. Uzun vadeli eğilimin zayıfladığını gösterir; kararı şirketin durumuna ve kendi yatırım sürenize göre verin.
Hangi ortalama daha iyidir?
Kısa ortalamalar (20 gün gibi) hızlı tepki verir ama sık yanıltır; uzun ortalamalar (200 gün gibi) daha güvenilir ama geç kalır. Çoğu yatırımcı birkaç ortalamayı birlikte izler.
Golden cross sonrası yükseliş garanti mi?
Hayır. Kesişim geçmiş fiyatların bir sonucudur; sonrasında fiyatın düştüğü örnekler de çoktur. RSI gibi başka göstergelerle birlikte değerlendirin.
