Bankanızın uygulamasından bir hisse senedi fonu sattınız, tutar ekranda görünüyor ama parayı çekemiyorsunuz. Ya da sabah aldığınız fon ertesi gün hesabınıza geçiyor ve alış fiyatı, emri verdiğinizde gördüğünüz fiyattan farklı çıkıyor. İkisinin nedeni aynı: fonlarda işlem anlık fiyatla değil, saat kurallarına ve valöre göre gerçekleşir.
Aşağıda valörün ne olduğunu, 13:30 sınırının neyi değiştirdiğini, fon türlerine göre tipik süreleri ve tatillerin etkisini anlatıyoruz. Ardından 2026 takviminden iki örnek hesap ve fon kârı ile zararının nasıl bulunduğu geliyor.
Valör nedir? Alış valörü ile satış valörü
Valör, bir işlemin hesabınızda sonuçlandığı gündür. Fonlarda iki ayrı valör vardır:
- Alış valörü: Aldığınız payların hesabınıza geçtiği gün. Para emri verdiğiniz anda hesabınızdan alınır ya da bloke edilir; paylar valör günü gelir.
- Satış valörü: Sattığınız payların parasının hesabınıza geçtiği gün. Paylar, satış emrini girdiğiniz anda bloke edilir.
Süre, işlem gününe eklenen iş günü sayısıyla anlatılır: T+0 aynı gün, T+1 bir iş günü sonra, T+2 iki iş günü sonra. Mantık hisse senedindeki T+2 takas ile aynıdır, ama fonlarda süre fondan fona değişir. Kural, fonun izahnamesindeki "Katılma Paylarının Alım Satım Esasları" bölümünde yazar; TEFAS sitesindeki fon sayfasında da "Fon Alış Valörü" ve "Fon Satış Valörü" alanlarında görünür. Yerli bir hisse senedi fonunda bu alanlar çoğunlukla 1 ve 2'dir: paylar ertesi iş günü gelir, satış parası iki iş günü sonra ödenir.
Aynı sayfadaki "Son İşlem Saati" çoğu fonda 17.45'tir. Bu, TEFAS'ın emir kabul ettiği son saattir; fiyatı belirleyen sınır ise aşağıda anlattığımız 13:30'dur. Borsa yatırım fonları bu kuralların dışında kalır: borsada hisse gibi anlık fiyatla alınıp satılır, takası T+2'dir.
Fiyatı emir anında neden bilmezsiniz?
SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği iki yöntem tanımlar:
- İleri fiyat: Para piyasası fonları ile kısa vadeli borçlanma araçları fonları dışındaki fonlarda emir, emri verdiğiniz andan sonraki ilk fiyat hesaplamasında bulunan fiyattan gerçekleşir. Portföydeki hisseler, tahviller ve altın piyasa kapandıktan sonra değerlenir, fiyat akşam hesaplanır. Emri verdiğiniz an bu fiyat henüz yoktur.
- Son ilan edilen fiyat: Para piyasası fonlarında ve kısa vadeli borçlanma araçları fonlarında emir, en son açıklanmış fiyattan gerçekleşir. Bu fiyat bir önceki iş günü hesaplanmıştır; ne ödeyeceğinizi emri verirken bilirsiniz.
İleri fiyatlı bir fona adetle alım emri verirseniz kurum, son fiyatın üzerine marj ekleyerek daha yüksek bir tutarı bloke edebilir; izahnamelerde bu marj çoğunlukla %20'ye kadardır. Fiyat açıklanınca kesin tutar hesaplanır, artan para serbest kalır.
TEFAS'ın işleyiş kurallarına göre fon fiyatları, işlemlerde geçerli olacakları iş günü sabahı sisteme tanımlanır. Bu yüzden ileri fiyatlı bir fonun Pazartesi akşamı hesaplanan fiyatı, TEFAS'ın fiyat geçmişinde Salı tarihli satırda yer alır. Fon sayfasındaki günlük getiriyi borsa endeksiyle karşılaştırırken bu bir günlük kaymayı hesaba katın.
13:30 kuralı: emir saati hangi günün fiyatını belirler?
TEFAS'ta ileri fiyatlı fonlara emirler iş günlerinde 09:00-17:45 arasında kabul edilir, ama valör atlatma saati 13:30'dur:
- 13:30'a kadar sisteme ulaşan emir, o günün akşam hesaplanacak fiyatına katılır.
- 13:30'dan sonra gelen emir, ilk fiyat hesaplamasından sonra verilmiş sayılır ve bir sonraki iş gününün fiyatından gerçekleşir. Satış valörü de bir gün kayar: T+2 bir fonda 13:30'dan sonra verilen satış emrinin parası, emirden sonraki üçüncü iş günü ödenir.
Belirleyici olan, emrin TEFAS sistemine giriş saatidir; 13:29'da gönderilen bir emir kurumunuzun sistemlerinden geçerken sınırı kaçırabilir. Kurucu kendi fonu için daha erken bir saat de tanımlayabilir. Para piyasası ve kısa vadeli borçlanma araçları fonlarında TEFAS'a emir yalnızca 09:00-13:30 arasında iletilir, bazı fonlarda bu süre 13:00'te biter.
Hafta sonu ve resmî tatilde verilen emirler
TEFAS yalnızca iş günlerinde çalışır. Hafta sonu ya da resmî tatilde verdiğiniz emir, izahnamelerdeki ifadeyle izleyen ilk iş günü yapılacak ilk hesaplamadaki fiyattan gerçekleşir; o iş günü sabah verilmiş gibi işlem görür. TEFAS'ın fon sayfalarındaki valör simülatörü ise hafta sonu sorgulandığında ileri fiyatlı fonlar için bir iş günü sonrasını gösterebiliyor; simülatör sorgulandığı anın saatini esas alıyor ve sonucun kesin olmadığını kendisi belirtiyor. Kurumunuzun emri ilk iş günü ne zaman ilettiğine göre tarih bir gün kayabilir. Bazı bankaların yalnızca kendi kanallarında sattığı para piyasası fonları TEFAS'ta işlem görmez; bunların izahnamelerinde hafta sonu dahil her saatte, son açıklanan fiyattan işlem yapılabildiği yazar.
Arife (yarım gün) günleri
Bayram arifelerinde Borsa İstanbul yarım gün çalışır, TEFAS'ın saatleri de kısalır: valör atlatma saati 11:30'a, ileri fiyatlı fonlarda emir kabulü 12:30'a, aynı gün sonuçlanan fonlarda emir kabulü 11:30'a çekilir. Birçok izahnamede arife için daha erken bir saat yazar; incelediklerimizde 10:30 ve 11:00 sık geçiyor. Borsanın arife günkü seansını emir türleri ve seans saatleri rehberimizde anlattık.
Arife, valör sayımını da etkiler. Borsa İstanbul'un 2026 tatil tablosuna göre 28 Ekim 2026 Çarşamba arifesinde pay piyasasında takas yapılmayacak. Bazı izahnameler, gerçekleşme günü yarım güne denk gelen işlemleri izleyen iş gününe kaydırır; bazılarında böyle bir hüküm yoktur.
Fon türüne göre tipik valörler
Değerler, KAP'taki güncel izahnamelerde ve TEFAS fon sayfalarında öne çıkan sürelerdir. Satış valörü 13:30'dan önce verilen emir içindir; sonrasında verilen emirde bir iş günü ekleyin.
| Fon türü | Fiyat | Emir sınırı | Alış valörü | Satış valörü | Dikkat |
|---|---|---|---|---|---|
| Para piyasası | Son ilan edilen | 13:30 (bazılarında 13:00) | T+0 | T+0 | Sınırdan sonra TEFAS'a emir gitmez |
| Kısa vadeli borçlanma araçları | Son ilan edilen | 13:30 (bazılarında 13:00) | T+0 | T+0 | Para piyasası fonuyla aynı işleyiş |
| Borçlanma araçları | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+1 | |
| Yerli hisse senedi | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+2 | Borsadaki hisse takası da T+2 |
| Altın ve kıymetli maden | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+1 | Çoğunda Kıymetli Madenler Piyasası'nın açık olduğu günler esas alınır |
| Yabancı hisse | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+2 ya da T+3 | ABD borsası tatilleri valörü uzatır |
| Eurobond | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+2 ya da T+3 | Yurt dışı tatiller ve döviz transfer günleri etkiler |
| Fon sepeti | İleri fiyat | 13:30 | T+1 | T+2 ya da T+3 | İçindeki fonlara göre değişir |
| Emtia fon sepeti | İleri fiyat | 13:30 (Türkiye saati) | T+1 | T+3 | New York ya da Londra borsasındaki tatiller valörü uzatır |
| Katılım | İçeriğe göre | İçeriğe göre | T+0 ile T+1 | T+0 ile T+2 | Katılım para piyasası T+0, kira sertifikası T+1, katılım hisse T+2 |
Aynı türdeki iki fonun valörü farklı olabilir; kesin değer izahnamededir. Türlerin neye yatırım yaptığını fon türleri karşılaştırma rehberimizde, valörü fon seçimine nasıl katacağınızı TEFAS fon seçimi rehberimizde anlattık.
Valör nasıl sayılır?
Valör yalnızca iş günleriyle sayılır. Sayım, emrin işleme alındığı günden başlar: 13:30'dan önce verdiyseniz emir günü, sonra verdiyseniz ya da emir tatile denk geldiyse bir sonraki iş günü. Hafta sonları ve resmî tatiller atlanır.
Yabancı varlıklara yatırım yapan fonlarda bir kural daha var. İzahnamesinde yurt dışı borsa tatillerini sayan bir fonda, o borsanın kapalı olduğu her gün valörü bir gün uzatır. Örneğin bir ABD hisse fonunda 26 Kasım 2026 Perşembe Şükran Günü nedeniyle New York borsası kapalı olacak; bu gün valör hesabında iş günü sayılmaz ve süresi bu tarihe denk gelen satışlarda para bir gün geç gelir. Bazı kıymetli maden fonları da ödeme gününde ABD tatillerini dikkate alır. TEFAS bu tatilleri fon kurucusunun sisteme tanımladığı listeye göre uygular; ABD borsalarının işleyişini ABD borsası rehberimizde bulabilirsiniz. TEFAS'taki fon sayfasında bulunan "Valör Hesaplama Simülatörü" de bu tatilleri hesaba katar, ama TEFAS'ın kendi notunda yazdığı gibi sonucu kesin değildir.
Örnek 1: Cuma 14:00'te verilen satış emri
Varsayalım X Hisse Senedi Fonu'nda 20.000 payınız var. Fonun satış valörü 13:30'a kadar verilen emirde T+2, sonrasında T+3. 6 Kasım 2026 Cuma saat 14:00'te satış emri veriyorsunuz. Rakamlar örnektir.
- 13:30 geçtiği için emir Cuma akşamki hesaplamaya yetişmez. Fiyat, 9 Kasım Pazartesi akşamı Pazartesi kapanışına göre hesaplanır.
- Para, emirden sonraki üçüncü iş günü ödenir: 9 Kasım Pazartesi birinci, 10 Kasım Salı ikinci, 11 Kasım Çarşamba üçüncü gün. Satış tutarı 11 Kasım'da hesabınıza geçer.
- Pazartesi akşamı fiyat 4,350000 TL çıkarsa tutar 20.000 × 4,350000 = 87.000 TL olur. Bu fiyatı TEFAS'ın fiyat geçmişinde 10 Kasım tarihli satırda görürsünüz.
Aynı emri Cuma 13:00'te verseydiniz fiyat Cuma kapanışına göre hesaplanacak, para 10 Kasım Salı gelecekti. Yarım saatlik gecikme yüzünden hafta sonu boyunca piyasadaki gelişmelere açık kalırsınız, para da bir iş günü geç gelir.
Örnek 2: Cumhuriyet Bayramı haftasında satış
29 Ekim 2026 Perşembe Cumhuriyet Bayramı; 28 Ekim Çarşamba arife ve Borsa İstanbul yarım gün çalışıyor. 27 Ekim Salı saat 11:00'de iki satış emri verdiğinizi varsayalım:
- Y Para Piyasası Fonu (T+0): Emir 13:30'dan önce olduğu için o gün geçerli fiyattan gerçekleşir; para 27 Ekim'de hesabınıza geçer.
- X Hisse Senedi Fonu (T+2): Fiyat 27 Ekim akşamı hesaplanır. Ödeme için iki iş günü sayılır, ama 28 Ekim arife, 29 Ekim tatildir. Borsa İstanbul'un tablosuna göre 27 Ekim'deki hisse işlemlerinin takası 2 Kasım Pazartesi yapılacak. Arifeyi valör günü saymayan fonlarda para 2 Kasım'da gelir; arifeyi iş günü sayan bir fonda ise 28 Ekim birinci, 30 Ekim ikinci gün olur ve para 30 Ekim Cuma ödenir.
Emri arife günü, 28 Ekim saat 11:00'de verirseniz tablo değişir. Arife için 10:30 sınırı uygulayan bir hisse fonunda emir geç kalmış sayılır: fiyat 30 Ekim Cuma akşamı hesaplanır, para 3 Kasım Salı gelir. Bayram haftasında paraya ihtiyacınız varsa satışı arifeden önceki bir iş günü, 13:30'dan önce yapmak takvimi en öngörülebilir hale getirir.
Para ne zaman çekilir, hesap neden bloke görünür?
Satış emrini girdiğiniz anda paylarınız bloke edilir. Uygulamada görünen satış tutarı ileri fiyatlı fonlarda tahminidir, çünkü kesin fiyat akşam belli olur. Para valör günü hesabınıza geçer; TEFAS'ta Türk lirası takası valör günü saat 14:00'te başlar, paranın kullanılabilir görünme saati kurumunuzun işleyişine bağlıdır.
Alımda süreç tersinden işler: para emir anında alınır, paylar valör günü gelir. Birçok izahnamede, fiyatın açıklanmasını bekleyen bu tutarın aradaki sürede bir para piyasası fonuyla değerlendirileceği yazar.
Bir fonu satıp başka fon almak
TEFAS kurallarına göre alım emrinin karşılığı nakit olarak tahsil edilmiş olmalıdır. Hisse fonunu satıp para piyasası fonuna geçmek istediğinizde, satışın parası T+2'de geleceği için yeni alımı çoğunlukla o gün yapabilirsiniz; arada paranız iki fonda da değildir. Ters yönde, para piyasası fonundan çıkışta para aynı gün gelir.
Bazı kurucuların izahnamesinde, kurucuya doğrudan verilen satış talimatı tutarının aynı kurucunun başka bir fonundaki alım için teminat sayılabileceği yazar; bu sırada tutar değerlendirilmez. Satıştan gelecek parayı valör gününden önce kullanıp kullanamayacağınız kurumunuzun kurallarına bağlıdır. Fon değiştirdiğinizde satılan fondaki kazanç üzerinden stopaj kesilir.
Fon kârı ve zararı nasıl hesaplanır?
Temel formül şudur: Kâr veya zarar = (Satış fiyatı − Alış fiyatı) × Pay adedi. Sonuç eksiyse zarardasınız. Hesapta emirlerinizin gerçekleştiği birim pay fiyatlarını kullanın; bu fiyat, fonun net aktif değerinin pay sayısına bölünmesiyle bulunur.
Varsayalım 10.000 payı 3,200000 TL'den aldınız (32.000 TL) ve 2,900000 TL'den sattınız (29.000 TL): (2,900000 − 3,200000) × 10.000 = −3.000 TL. Zararla satışta stopaj kesilmez.
Aynı fonu farklı tarihlerde aldıysanız hesap değişir. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi gereği stopajda ilk giren ilk çıkar yöntemi kullanılır; önce aldığınız paylar önce satılmış sayılır. Rakamlar örnektir:
| İşlem | Pay | Fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| 1. alış | 1.000 | 2,000000 TL | 2.000 TL |
| 2. alış | 1.000 | 3,000000 TL | 3.000 TL |
| Satış | 1.000 | 2,400000 TL | 2.400 TL |
Ortalama maliyetiniz 2,50 TL olduğu için uygulamanız bu satışı 100 TL zarar gösterebilir. Vergi açısından ise satılan paylar ilk aldığınız 2,000000 TL'lik paylardır: (2,400000 − 2,000000) × 1.000 = 400 TL kazanç. Stopaj bu tutar üzerinden hesaplanır.
GİB'in geçici 67. madde rehberine göre yatırım fonu payları aynı tür sayılır; üç aylık dönem içinde fon satışlarından doğan zararlar kazançlardan düşülür. Dönem zararla kapanırsa zarar aynı takvim yılı içinde sonraki üç aylık döneme devreder; yılın son çeyreğindeki zarar ertesi yıla aktarılmaz. Bu mahsubu stopajı kesen kurum yapar. Oranlar fon türüne ve alış tarihine göre değişir; güncel oranları fon türleri karşılaştırma rehberimizin stopaj bölümünde ve stopaj maddesinde bulabilirsiniz.
BorsaPano'da nasıl kullanılır?
- Fon valör hesaplama aracında fon türünü ya da fonun TEFAS'taki alış ve satış valörünü, emir tarihini ve saatini girin. Araç fiyatın hesaplanacağı günü ve payların ya da paranın hesabınıza geçeceği tarihi, resmî tatilleri ve arifeleri hesaba katarak gösterir.
- Fonlar sayfasında fon kodunu arayın; fon kartındaki tür ve varlık dağılımı, fonun yukarıdaki tablonun hangi satırına girdiğini gösterir. Türe göre listeler için para piyasası, hisse senedi ve yabancı hisse fonları sayfalarına bakabilirsiniz.
- Getirisi birbirine yakın iki fonu karşılaştırma aracında yan yana koyun; paraya kısa sürede ulaşmanız gerekebiliyorsa satış valörü kısa olanı not edin.
- Aldığınız fonları adet ve alış fiyatıyla portföyüm sayfasına ekleyin; kâr ve zarar güncel fiyatla hesaplanır. Stopaj için ilk giren ilk çıkar hesabını ayrıca yapmanız gerekir.
Sık sorulan sorular
Fon valör hesaplama nasıl yapılır?
Emir bir iş günü 13:30'dan önce verildiyse o gün işlem günüdür; sonra verildiyse ya da hafta sonu veya tatile denk geldiyse bir sonraki iş günü. İşlem gününe fonun satış valörü kadar iş günü ekleyin. Hafta sonları, resmî tatiller, birçok fonda arifeler, yabancı fonlarda yurt dışı borsa tatilleri sayılmaz. Fon valör hesaplama aracımız bu sayımı sizin için yapar.
Hisse senedi fonu valörü kaç gün?
Yerli hisse senedi fonlarında satış valörü çoğunlukla T+2'dir: 13:30'dan önce verilen satış emrinin parası iki iş günü, sonrasında verilen emrin parası üç iş günü sonra gelir. Alımda paylar genellikle ertesi iş günü hesaba geçer.
Faizsiz fonların valörü kaç gün?
Katılım fonları tek bir valör grubu değildir; süre içeriğe bağlıdır. İncelediğimiz izahnamelerde katılım para piyasası fonlarında işlem aynı gün sonuçlanıyor, kira sertifikası ve altın katılım fonlarında satış parası T+1, katılım hisse fonlarında T+2 ödeniyor.
Emtia ve kıymetli madenler fonlarının alım satım saatleri nedir?
Altın ve kıymetli maden fonlarında emir sınırı genellikle 13:30'dur ve Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası'nın açık olduğu günler esas alınır; satış parası çoğunlukla T+1 gelir. Yurt dışındaki emtia borsa yatırım fonlarına yatırım yapan fon sepetlerinde sınır yine Türkiye saatiyle 13:30'dur; ama satış valörü T+3'e çıkabilir ve New York ya da Londra borsasındaki tatiller süreyi uzatır.
Yatırım fonu payları teminat olarak kullanılabilir mi?
Takasbank'ın VİOP prosedürüne göre hisse senedi, borçlanma araçları ve para piyasası şemsiye fonlarının payları vadeli işlemlerde teminat olarak kabul edilebilir. Teminat değeri fon fiyatının sırasıyla %87'si, %96'sı ve %98'i alınarak hesaplanır; her grup toplam teminatın en fazla %20'sini karşılayabilir ve teminatın en az yarısı Türk lirası olmalıdır. Bu, Takasbank'ın üyelerine uyguladığı çerçevedir; kurumunuzun sizden kabul ettiği varlıklar ve oranlar farklı olabilir.
Kaynaklar
Bu rehberdeki oran, süre ve kuralları aşağıdaki resmi kaynaklardan kontrol ettik. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini bu kaynaklardan teyit edin.
